Jubileusz 70 lecia polskich badań archeologicznych w Egipcie W 1937 roku wspólna misja Uniwersytetu Warszawskiego i Francuskiego Instytutu Archeologii Orientalnej w Kairze rozpoczęła badania wykopaliskowe w Edfu. Zastępcą kierownika a następnie kierownikiem był prof. Kazimierz Michałowski. Głównie dzięki zabytkom pozyskanym w trakcie tych prac powstała w Muzeum Narodowym w Warszawie Galeria Sztuki Starożytnej. Zawierucha wojenna na dłuższy czas uniemożliwiała kontynuowanie badań. Kolejne ruszyły w 1957 roku. Od tego momentu polscy specjaliści na trwałe wpisali się w pejzaż archeologiczny Egiptu...
Z okazji jubileuszu Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego noszące imię swego założyciela - Kazimierza Michałowskiego, zorganizowało wystawę, którą można było zobaczyć w Muzeum Egipskim w Kairze od 21.X do 21.XI. Kuratorem wystawy została Aleksandra Majewska, która jest zarazem kuratorem kolekcji egipskiej Muzeum Narodowego w Warszawie. Na tej wyjątkowej ekspozycji pokazano najcenniejsze zabytki pozyskane podczas prac prowadzonych przez polskie misje wykopaliskowe z terenu całego Egiptu: Edfu, Sakkary, Deir el-Bahari, Tell Atrib, Aleksandrii, Sheich abd el-Gurna, Naqlun. Za najbardziej spektakularne artefakty można uznać te ze stanowiska Tell el-Farcha w Delcie Nilu. Wystawiono bowiem rekonstrukcje dwóch późnopredynastycznych figur pokrytych złotą blachą oraz unikatowe, miniaturowe figurki wykonane z kła hipopotama datowane na okres wczesnodynastyczny.
Szczegółowy plan uroczystości i informacje na temat wystawy dostępne na oficjalnej >>> stronie Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.
[Opracował na podstawie materiałów informacyjnych PCMA - Szymon Zdziebłowski.]
SCA (The Supreme Council for Antiquities) opracowuje plan restauracji Ramesseum w Luksorze. Od 1959 r. w świątyni są prowadzone prace dokumentacyjne. Zahi Hawass poinformował, że grupa badaczy z Luwru współpracowała z ekspertami SCA przy dokumentacji wszystkich elementów
świątyni. Podczas badań dokonano pomiarów architektonicznych, wykonano szkice oraz dokładnie sfotografowano przybytek. Powstałe w ten sposób opasłe archiwa są dostępne w Antiquities Registration Center. Przez ostatnie kilka lat po południowej stronie świątyni prowadzone były
prace konserwacyjne pozostałości kuchni, piekarni i pomieszczeń administracyjnych. Obecnie Ramesseum znajduje się w dość kiepskiej kondycji po kilku trzęsieniach ziemi. Część elementów zostanie zrekonstruowanych; SCA ma zamiar ponownie ustawić olbrzymi posąg Ramzesa II siedzącego na tronie - jest to największy wyrzeźbiony przez Egipcjan posąg z czerwonego granitu. [25.04.04]
Francusko-egipska podwodna misja archeologiczna, prowadząca głębinowe badania u wybrzeży Aleksandrii, w zatoce Abu-Qir wydobyła z dna morza ponad 1000 zabytków z różnych okresów historii Egiptu. Jak twierdzą szefowie misji oraz władze egipskie, badania te okazały się niezwykle owocne pod względem poznania historii starożytnego miejsca kultu, jakim na tym terenie w okresie ptolemejskim była świątynia Heraklesa oraz wcześniejsza świątynia Amona.
Jednym z najwspanialszych wydobytych zabytków jest pokaźnych rozmiarów popiersie, przedstawiające najprawdopodobniej boga Nilu - Hapi, datowane na II wiek po Chr. Więcej szczegółów na stronie Travelvideo [6.02.04]
Egipt otrzymał od władz szwajcarskich 400 artefaktów, które wcześniej ukradzione zostały i przeszmuglowane do Szwajcarii, przez egipskiego biznesmena Tareka Al-Sweisy. Złodziej został przyłapany podczas próby sprzedaży zabytków w strefie wolnocłowej w Genewie. Zabytki wydano na prośbę władz egipskich. Wśród artefaktów znajdowały się drobne przedmioty codziennego użytku, ale również udało się przeszmuglować zmumifikowanego sokoła, wykonaną z czystego złota maskę z wizerunkiem twarzy ludzkiej oraz posążek boga Ptaha. [26.11.03]
Niedługo ruszy pierwsza faza budowy Muzeum Atona w miejscowości Al-Minya. Egipski Minister Kultury, Faruk Hosni powiedział, ze projekt będzie realizowany przy współpracy z niemieckim miastem Hildesheim. Będzie to kosztowało rząd egipski ok. 30 mln LE. Zakończenie budowy planuje się za dwa lata. [26.11.03]
UNESCO wyróżniło ostatnio egipskie władze za plan zbudowania Muzeum Cywilizacji w Fustat (Kair). Egipcjanie chcą przeznaczyć na to przedsięzwięcie 20 mln. LE, które zaoferowała Nubijska Fundacja Ratowania Zabytków. Nieznane są jeszcze bliższe terminy rozpoczęcia prac. [26.11.03]
Egipska Służba Starożytności (SCA) przeznaczyła 32 mln LE na dokończenie budowy muzeum poświęconego zabytkom z Półwyspu Synaj. Nowe Narodowe Muzeum Starożytności w El-Arisz pomieści artefakty ukradzione podczas izraelskiej okupacji półwyspu, która miała miejsce w latach 1967-1973. Znaleziska z najnowszych badań eksponowane będą juz od przyszłego roku. Szef SCA, Zahi Hawass zwołał specjalny komitet badaczy, który zbadałby chronologię zabytków i zgodnie z nią zaprojektował wystawy. [6.11.03]
"Mumia Z Georgii jest na pewno królewska", twierdzi bez cienia wątpliwości szef SCA, Zahi Hawass. Jakkolwiek dodaje zaraz, że nie można być pewnym czy to zabalsamowane zwłoki założyciela XIX dynastii - Ramzesa I, czy też któregoś z jego następców. Mumia, znaleziona w 1871 roku, została zakupiona przez Mustafę Aga od słynnej rodziny Rasul. Mustafa Aga zupełnie nieświadom jej wartości odsprzedał ją Muzeum w Niagara (USA) za... 7 LE!!
Egipska Służba Starożytności (SCA) w związku z akcją zachęcania badaczy i turystów do zwrócenia większej uwagi na Deltę Nilu, zorganizowała wystawę zabytków z tych terenów. Ekspozycja na otwartym powietrzu w Tell Basta (Per Bastet, gr.Bubastis), obejmuje posągi Sachmet, Izydy i Horusa, Ramzesa II i VI a także sporo stel i sarkofagów. Per Bastet znajdowało się na północny zachód od dzisiejszego miasta. Odkryto tam ruiny świątyni Bastet, pałacu Pepi I oraz inskrypcje z imionami faraonów IV dynastii: Chufu i Chefrena.
Kustosz British Museum w Londynie, Vivien Davis, obwieścił że władze egipskie zaprzestały roszczeń zwrotu Kamienia z Rosetty, wg Z.Hawassa "ikony tożsamości egipskiej". Kwestia ewentualnego wypożyczenia zabytku Muzeum Egipskiemu w Kairze jest natomiast otwarta. Nadal nie podjęto decyzji w sprawie zabytków w europejskich muzeach, których zwrotu kategorycznie domagają się władze egipskie. [18.10.03]
Ciekawego spostrzeżenia dokonał austriacki egiptolog, Manfred Bietak. Przeglądając stare raporty wykopaliskowe z Luxoru doszukał się w planach intrygujących założeń architektonicznych, sąsiadujących ze świątynią (XII w.pne.); okazało się, że archeolodzy wówczas odkryli siatkę rowów, opisaną jako fundamenty chat robotników. Bietak rozpoznał schemat typowej zabudowy stosowanej przez robotników izraelickich; może to być kolejny dowód potwierdzający pobyt Izraelitów w Egipcie oraz biblijny Eksodus. [18.10.03]
Badacze SCA, eksplorujący piramidy w Gizie, w szczególności Wielką Piramidę Chufu, wysunęli tezę, ze budowlę wzniesiono nie jak dotąd szacowano z ok. 1 mln bloków, ale z około 2,3 mln! Ma to być kolejny dowód, że piramidy budowały liczne grupy kierowane przez wysoko kwalifikowanych nadzorców. Egiptolog Lisa Schwappach uważa, że do budowy zaciągano rolników, bezrobotnych podczas wylewu Nilu. W ten sposób dawano im zajęcie, zażegnując potencjalne bunty. Dlatego też, jak twierdzi, budowa piramidy składającej się z 2,3 mln bloków jest była całkiem realna. Nie wszystkie bloki wewnątrz (w tzw. rdzeniu) piramid są tak masywne jak te widoczne na zewnątrz. [25.6.03]
Rząd egipski kontynuuje intensywne prace związane z programem odzyskania najcenniejszych zabytków kultury staroegipskiej, rozmieszczonych w muzeach na całym świecie. Najdalej posunięte negocjacje prowadzone są z British Museum a dotyczą... Kamienia z Rosetty, na podstawie którego Champollion odcyfrował pismo hieroglificzne. Zahi Hawass twierdzi, że będzie mocno nalegał nie tylko na całkowite oddanie zabytku Egiptowi ale również na trzymiesięczne wypożyczenie kamienia, które miałoby poprzedzać przejęcie go na stałe; "zabytki ukradzione z Egiptu muszą do niego wrócić". Podobne negocjacje toczą się z muzeum w Berlinie o odzyskanie popiersia królowej Nefertiti, z muzeum w Nowym Jorku, o posągi królowej Hatszepsut a także z władzami francuskimi, o zwrot obelisku stojącego obecnie na Placu Concorde w Paryżu! [25.6.03]
"I etap narodowego projektu ochrony piramid niemal w całości jest już ukończony" powiedział egipski Minister Kultury, Farouk Hosni. Etap ten, który kosztował 43 mln. LE (Funtów egipskich) ma na celu udaremnienie wszelkich prób nielegalnego wkraczania i naruszania terenu Płaskowyżu Gizy oraz zabezpieczenia znajdujących się na nim zabytków architektury Starego Państwa przed coraz częstszymi kradzieżami elementów struktur. Zahi Hawass powiedział z kolei, że jak dotąd zbudowano ok. 15 km płotu, okalającego teren, na którym stoją kompleksy grobowe władców IV dynastii oraz zamontowano system, wyposażony w obwody TV i różnego rodzaju czujniki elektroniczne służące monitorowania całego terenu. [25.5.03]
The Supreme Council for Antiquities (SCA) wprowadza nowe zasady funkcjonowania zagranicznych misji wykopaliskowych. Znacznemu skomplikowaniu i zaostrzeniu ulegną procedury zgłaszania badań oraz detaliczność ich raportowania władzom egipskim oraz obowiązkowo towarzyszącemu misji egipskiemu inspektorowi. Nie można także angażować do udziału w misjach "osób zewnętrznych" tzn. nie związanych ściśle z instytucją zgłaszającą wykopaliska. Praktycznie do zera zostało ograniczone nie tylko wywożenie poza granice Egiptu jakichkolwiek zabytków, ale nawet tzw. "samples"(!). Wysoki funkcjonariusz SCA Magdi Al Ghandour zapowiedział wysokie kary za niestosowanie się do zarządzeń. [18.5.03]
Egipskie Ministerstwo Kultury planuje natychmiastową akcję mającą na celu odrestaurowanie grobowca Amenhotepa III w Dolinie Królów. Grobowiec odwiedzili specjaliści z UNESCO oraz z Japonii z zamiarem oszacowania następstwa czynności jakie trzeba będzie podjąć w tym celu w I fazie realizacji projektu. Po odnowieniu, dotyczącym przede wszystkim najlepiej zachowanych malowideł i inskrypcji składających się na Księgę Umarłych i Amduat grobowiec znów zostanie dopuszczony do publicznego zwiedzania; po raz pierwszy od czasu badań tego grobowca prowadzonych w początku XX w. przez Howarda Cartera. Zainstalowany zostanie nowoczesny system wentylacji, podobny do tego, który funkcjonuje obecnie w grobowcu Nefertari, w Dolinie Królowych. Projekt całkowicie sfinansuje UNESCO. [4.5.03]
Francuscy archeolodzy odkryli w Sakkara grupę grobowców pochodzących z czasów Starego Państwa. Odsłonięto wspaniale zdobiony doskonale zachowanymi malowanymi reliefami grób kapłana z czasów panowania faraona Pepi I, o imieniu Hau-Nefer. Wyobrażają one sceny z udziałem Hau-Nefera, jego żony Khuti oraz ich trzynaściorga dzieci. Odnaleziono także 12 nienaruszonych posągów innego kapłana, o imieniu Chnumhotep. [23.4.03]
W przeciwieństwie do obfitości zabytków, miłośnik Egiptu nie znajdzie w tym kraju nadmiernej ilości muzeów. W niedługim czasie jednak będzie można zwiedzić Muzeum Dziedzictwa Synaju w el-Arisz; gromadzić będzie obiekty dokumentujące zaskakująco bogatą i wielokulturową historię półwyspu. [15.4.03]
Rozpoczęto konstruowanie monumentalnej w założeniu witryny internetowej poświęconej dziedzictwu cywilizacyjnemu Egiptu. Projekt jest wspólnym przedsięwzięciem kilku egipskich ministerstw, a koordynatorem jest dr Fathi Saleh, dyrektor utworzonego Centrum Dokumentacji Naturalnego i Kulturalnego Dziedzictwa Egiptu. Witryna dostępna jest pod adresem www.cultnat.org. [4.4.03]
Egipska misja archeologiczna Supreme Council of Antiquities (SCA) pod kierownictwem Zahi Hawass'a odkryła w Sakkara najprawdopodobniej najstarszą mumię. zwłoki noszące ślady celowych zabiegów mumifikacyjnych wstępnie datowano na początek I dynastii (czasy panowania Aha). [30.3.03]
Z inicjatywy CCER (Centre for Computer-aided Egyptological Research - Holandia) powstaje wielkie internetowe muzeum egipskie. "Instytucja" pod nazwą Global Egyptian Museum prezentować będzie najwyższej jakości fotograficzną dokumentację - docelowo kilkudziesięciu tysięcy zabytków, w większości ze zbiorów europejskich. Niestety "wstęp" do muzeum będzie... płatny. Ale każdy może jednorazowo, bezpłatnie zwiedzać przez 24 godziny. [zobacz]
A jednak! Nawet w al-Gurna można odkryć nienaruszony pochówek; egipsko-hiszpańska misja odsłoniła grobowiec przełożonego skarbca z czasów Hatszepsut - dostojnika o imieniu Gohuti, zawierający sarkofag z doskonale zachowaną mumią kobiety. Mumia jest jednak późniejsza i pochodzi z re-użycia grobu. Grób Gohuti odsłonięto wprawdzie częściowo już w XIX wieku, lecz uznano za wyrabowany i zasypano na powrót piaskiem. [27.2.03]
Muzeum w Luksorze zostanie wkrótce znacznie powiększone. Decyzją Ministra Kultury Egiptu Farouka Hosni oraz Supreme Council of Antiquities (SCA) do muzeum zostanie przekazane około 3000 zabytków ilustrujących "potęgę starożytnych Teb". [8.2.03]
Na Pustyni Zachodniej odkryto ruiny świątyni faraona Nechtnebefa (Nektanebo) I; zabytek znajduje się na obrzeżach opuszczonej współcześnie oazy. Na blokach zachowały się reliefy przedstawiające bóstwa; towarzyszące im teksty hieroglificzne podają nazwę oazy: Imespep. Obszar starożytnych oaz w zachodnim Egipcie został odkryty już w 1920 roku. [02.03]
Po raz kolejny okazało się, że sławne "Kolosy Memnona" nie są jedyną pozostałością świątyni Amenhotepa III w Tebach Zachodnich. Odsłonięto statuę królowej Teje, żony faraona; mierzy ok. 3 m wysokości i została wykonany z czerwonego granitu. Jest niemal nienaruszona. [1.2.03]
Władze Egiptu zapowiadają wiele interesujących wydarzeń związanych z obchodami stulecia Muzeum Egipskiego; szczególnie duże zaangażowanie wykazuje Pani Prezydentowa Suzanne Mubarak. Nim podwoje otworzy monumentalne Muzeum Cywilizacji Egipskiej w Gizie (jego budowa planowana jest w szybkim tempie) w dotychczasowej siedzibie - dobrze znanym miłośnikom egiptologii gmachu przy Midan Tahrir - otwarto nowe galerie prezentujące setki nieeksponowanych dotychczas zabytków.
W cyklu "rotacyjnie" udostępnianych turystom piramid w Gizie - otwarta zostałe nieczynna do niedawna piramida Mykerinosa (Menkaure). Wnętrze poddano gruntownej renowacji, oczyszczono z graffiti, zainstalowano nowe oświetlenie oraz system kamer monitorujących.
>>>
Misja wykopaliskowa Supreme Council of Antiquities (SCA) pracująca w miejscowości Ihnasia (w starożytności Henen-Nesut, Herakleopolis Magna, stolica XX nomu Górnego Egiptu) odsłoniła pozostałości świątyni grobowej Ramzesa II. Na tym stanowisku znanych jest już wiele obiektów archeologicznych, m.in. nekropole z I Okresu Przejściowego i późniejsze, świątynia boga Heriszefa z czasów Średniego Państwa (później rozbudowywana), w pobliżu znajduje się świątynia Ramzesa II w Kom el-Aqarib. Archeolodzy sądzą że obszar obfituje w wiele nieodkrytych jeszcze zabytków.
Szkocka ekspedycja archeologiczna pod kierunkiem Iana Matisona odkryła w Sakkarze, na zachód od piramidy Neczericheta (Dżosera) - a więc w pobliżu polskiej koncesji wykopaliskowej - świątynię VI-III wieku prz.Chr. Obok niej znajdują się inne struktury, najprawdopodobniej grobowce i obiekty sakralne.
Egipski Departament Starożytności (SCA) podjął decyzję o zbudowaniu nowych obiektów muzealnych; w Kairze powstanie Muzeum Cywilizacji Egipskiej - gromadzące około 50 tysięcy eksponatów i ukazujące proces formowania się państwa faraonów, oraz muzeum na wyspie File. Ekspozycja na File będzie zawierała zabytki z całego okresu historii Egiptu - głównie regionu asuańskiego, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień technologii budownictwa i architektury.
Kilka lat po tym, jak robot "Upuaut" wprowadzony do tzw. szybu wentylacyjnego Wielkiej Piramidy Chufu odkrył po przebyciu kilkudziesięciu metrów - zamknięte "drzwi", nowy robot (użyty wcześniej do penetracji ruin WTC w Nowym Jorku) dokonał próby sfilmowania, przy pomocy specjalnej kamery z włóknem światłowodu, domniemanej komory za "drzwiami". Przedsięwzięcie było relacjonowane w nocy 16/17 września przez telewizję National Geographic. (zobacz "Sekrety Wielkiej Piramidy")
Misja SCA odkryła prawdopodobnie w większości nienaruszoną nekropolę przy autostradzie Kair - Aleksandria; groby datowane są na Okres Późny do grecko-rzymskiego. To kolejny dowód na archeologiczne bogactwo Egiptu; Minister Kultury Farouk Hosni oraz szef SCA Zahi Hawass stwierdzili, że na tym obszarze w zasadzie nie spodziewano się żadnych odkryć...
Być może w przyszłości wielu turystów zrezygnuje z wyprawy do Teb Zachodnich; planowane wielkie muzeum w Gizie (które zastąpi pękające w szwach muzeum kairskie) będzie oferowało zwiedzającym repliki najważniejszych grobowców tebańskich w skali 1:1. Skopiowane zostaną groby Seti I, Ramzesa I i VI, Horemheba, Tutanchamona, Amenhotepa III, oraz niektóre grobowce z Deir Al-Medina.
Misja SCA odsłoniła w Gizie grobowiec nadzorcy budowniczych z okresu IV dynastii. Nynesuseret - bo tak brzmi imię właściciela grobu, pochowany został na tzw. cmentarzu budowniczych (ok 2 km na pd-wsch. od sfinksa) - który to obszar, jak twierdzi Zahi Hawass, kryje z pewnością jeszcze wiele niespodzianek. Grób ma niezwykłą konstrukcję: niektóre z wewnętrznych korytarzy i szybów przypominają rozwiązania z... piramidy Chufu (Cheopsa). Znaleziono kilkadziesiąt naczyń i inne elementy wyposażenia funeralnego; sensacją jest nietknięty (!!!) kamienny sarkofag Nynesusereta; zostanie jednak otwarty i zbadany dopiero w sierpniu. [SCA]
Misja Supreme Council of Antiquities (SCA) prowadząca badania w oazie Al-Baharya odkryła (na terenie prywatnej posesji) 9 czerwca trzy grobowce i świątynię Amona-Ra. Odkrycie ma dużą wagę; prowadzone są intensywne prace wykopaliskowe.
W Abu Roasz (płn nekropola memficka) odkryto 110 piramidę; należy do niezidentyfikowanej królowej, może krewnej faraona Radżedefa, syna Chufu (Cheopsa). Odkrycia dokonała przypadkowo misja szwajcarska. W pozostałościach konstrukcji (pokrytej przez piasek) odkryto trzy komory, fragmenty sarkofagu, ceramiki i alabastrowych waz. Odkrycie piramidy jest wyjątkowym wydarzeniem egiptologicznym - powiedział Zahi Hawass (SCA) - podobnego dokonano 5 lat temu w Sakkara; był to również grobowiec królowej. [BBCNews]
Sudańscy policjanci przejęli z rąk przemytników niezwykłe znalezisko: pierwszą w całości zachowaną mumię z terenów Nubii. Mumia pochodząca z królewskiej nekropoli w Napata należy zapewne do jednego z członków rodziny Taharki (XXV dyn.); obecnie jest badana w muzeum w Chartumie. [Egyptology Resources]
W greckiej miejscowości Nea Makri odsłonięto sanktuarium Izydy; odkryto dużą kaplicę, posągi nadnaturalnej wielkości (w tym dwa przedstawiające Izydę w chitonie, z dyskiem słonecznym na głowie), sfinksa, oraz grupę niewielkich przedmiotów, głównie lampek oliwnych. Sanktuarium datowane jest na II wiek po Chr. [Athens News]
Egipsko-niemiecka misja odsłoniła w Luksorze grupę nienaruszonych posągów, w tym dwa duże - przedstawiające Amenhotepa III; były one najprawdopodobniej elementami świątyni tego władcy, z której, jak sądzono od dawna, jedynymi pozostałościami są sławne kolosy Memnona [SCA]
Starożytna Nubia wciąż jeszcze spoczywa pod piaskami... taki wniosek wyciągnęła Kanadyjska misja kierowana przez profesora Krzysztofa Grzymskiego z University of Toronto, pełniącego także funkcję kuratora Royal Ontario Museum. Badania magnetometryczne ujawniły obecność licznych budowli, w tym dużego pałacu z kolumnadą, na terenie Meroe, stolicy starożytnej Nubii. [National Post]
Misja archeologów egipskich z Supreme Council of Antiquities (SCA) prowadząca wykopaliska w Abydos, natrafiła na nietknięty kompleks grobowy sokołów, świętych ptaków Horusa, pochodzący z Okresu Ptolemejskiego. Mumie ptaków umieszczone są w owalnych sarkofagach, bardzo starannie wykonane i opatrzone w wielu przypadkach złotymi maskami. Obok mumii sokołów znaleziono także zabandażowane jaja tych ptaków.
Prezydent Hosni Mubarak położył w poniedziałek 4 lutego kamień węgielny pod nowe Muzeum Egipskie, które zostanie wzniesione w pobliżu Wielkich Piramid w Gizie, na przedmieściach Kairu. Według egipskiego ministerstwa kultury nowy gmach będzie największym na świecie muzeum starożytności. Obecny budynek zupełnie już nie spełnia wymogów współczesnej muzeologii; nie jest w stanie - w swojej części magazynowej - pomieścić gigantycznych już ilości zabytków zgromadzonych wskutek wykopalisk, ale również restrykcyjnego przestrzegania przepisów dotyczących wywozu starożytności - nie tylko przez turystów (co zrozumiałe) - ale także przez naukowe ekspedycje archeologiczne.
Natomiast z całą pewnością warta jest odwiedzenia nowa witryna internetowa Muzeum.
Przy wsparciu UNESCO powstanie wielka encyklopedia archeologiczna starożytnej Nubii; będzie ona miała kształt zarówno wydawnictwa drukowanego, jak i obszernego serwisu internetowego. W Asuanie odbyło się już spotkanie komitetu redakcyjnego, któremu przewodniczył Gaballah Ali Gaballah, Sekretarz Generalny Supreme Council of Antiquities (SCA).
Rosyjscy egiptolodzy otrzymali bezprecedensową koncesję; przeprowadzą zakrojone na wielką skalę, systematyczne badania archeologiczne Memfis - pierwszej stolicy starożytnego Egiptu. Prace wykopaliskowe obejmą obszar ponad 20 hektarów. Paradoksalnie dotychczas wcale nie przeprowadzono w Memfis naprawdę szczegółowych badań - i jak pokazują wstępne sondaże - zapowiada się wiele sensacyjnych odkryć. Pierwsze sezony polegać będą na sporządzeniu precyzyjnej mapy archeologicznej terenu, wykonanej m.in. przy użyciu technik magnetycznych i elektrooporowych. Dokładne umiejscowienie zabytków oznaczane jest za pomocą GPS. Największym problemem dla archeologów będzie prawdopodobnie eksploracja terenów wykorzystywanych obecnie jako rolnicze - przez mieszkańców pobliskiej wioski Mit Rahina.
Misją kieruje Galina Biełowa, dyrektor Centrum Badań Egiptologicznych Rosyjskiej Akademii Nauk.
Być może w sali królewskich mumii w kairskim Muzeum stanie nowa gablota (!) Istnieją bowiem uzasadnione podejrzenia, iż jedna z mumii spoczywających dotąd w muzeum w Atlancie (USA) należy do Ramzesa I. W słynnej skrytce królewskiej w Deir el-Bahari (DB320) odkryto niegdyś mumię którą identyfikowano z tym władcą - od początku nie było to jednoznaczne. Kilka lat temu Michael C.Carlos Museum, Emory University zakupiło obiekty egipskie z kolekcji niewielkiego muzeum w Niagara Falls (Kanada); między innymi mumię, której sposób balsamowania i ekwipunek wskazywał na to, iż mogą to być szczątki królewskie. Pierwotnie mumia została zakupiona przez amerykańskiego kolekcjonera w 1861 roku na egipskim czarnym rynku starożytności. Przeprowadzone badania promieniami Roentgena wskazały m.in.na pewne cechy charakterystyczne dla dynastii Ramessydów np. bardzo wydatny nos; ostatecznie wątpliwości rozwiać mogą porównawcze badania DNA z próbkami pobranymi z mumii Ramzesa II, syna Ramzesa I.
Francusko-egipska misja archeologiczna odnalazła w okolicach Asjut świątynię datowaną na VI-V w. p.n.e. czyli XXVII dynastię. Sensacją jest fakt, że to konstrukcja wykonana niemal całkowicie z suszonej cegły mułowej - a więc materiału zupełnie obcego konstrukcjom świątynnym Egiptu faraońskiego. Egiptolodzy dotąd przekonani byli absolutnie, iż ceglane konstrukcje sakralne zarzucono definitywnie na rzecz kamiennych już w okresie wczesnodynastycznym, stosując cegły do wznoszenia zabudowań gospodarczych i mieszkalnych; wyjątkiem były piramidy Średniego Państwa - i tak starannie pokrywane kamienną licówką. Niewielka świątynia składała się z
dwóch pomieszczeń oraz długiego korytarza. Na terenie obiektu odnaleziono kilkaset brązowych statuetek przedstawiających Ozyrysa.
Znakomicie zachowany grób z okresu VI dynastii odkryła egipska misja badająca wschodnią nekropolę piramidy Unasa (Wenisa) w Sakkara. Grobowiec należy do dostojnika o imieniu Kar - chociaż był obrabowany zapewne już w starożytności - w znakomity sposób zostały w nim zachowane barwne reliefy przedstawiające klasyczne sceny życia codziennego i obrzędów religijnych oraz malowane na niebiesko "ślepe wrota" i stela. W komorze grobowej, położonej na głębokości ponad 20 m. odnaleziono dużych rozmiarów i wspaniałej jakości zdobiony sarkofag kamienny, należący do właściciela grobowca. Rewelacją natomiast jest odkrycie unikalnego zestawu staroegipskich narzędzi chirurgicznych; jak twierdzi prof.Zahi Hawass - znalezisko ma rangę absolutnej sensacji naukowej. W bezpośredniej bliskości mastaby misja odkryła także kilkadziesiąt brązowych figurek bóstw, zapewne jednak nie związanych z grobowcem. [ 20 października ]
Mumia Nefretete odnaleziona ?! Byłoby to znalezisko "muzealne", ponieważ chodzi o mumię nr 61070 spoczywającą w kairskim Muzeum od 1898 roku. Dotychczas określano ją jako anonimową, ze wskazaniem na królową Teje. Po przeprowadzeniu badań anatomicznych i porównawczych z zachowanym materiałem ikonograficznym (zakładając, że sztuka okresu amarneńskiego była bliska realizmowi) wysunięto poważną hipotezę, że mumia należeć może do sławnej i pięknej małżonki Amenhotepa IV - Echnatona.
Firma brytyjska, 'Akhenaten City PLC', przygotowała projekt kompletnej rekonstrukcji sławnej stolicy Amenhotepa IV Echnatona - miasta Achet-Aton (Amarna) jako monumentalnej turystycznej atrakcji. Rekonstrukcja będzie usytuowana niedaleko zachowanych ruin starożytnego miasta. Projekt ma już ministerialną aprobatę; będzie to największa realizacja tego rodzaju - to nie tylko odbudowa kompletnych zabudowań miejskich, ale, w założeniu twórców pomysłu, maksymalne odtworzenie wyglądu stolicy z dni jej najwiekszej chwały. [ 11 maja, "Akhenaten City" ]
Dwaj francuscy archeolodzy twierdzą, iż są na tropie nieznanych komór w Wielkiej Piramidzie. Jacques Bardot i Francine Darmon po przeanalizowaniu danych architektonicznych i dokonaniu innych specjalistycznych badań w piramidzie Cheopsa, doszli do wniosku, że nieznane komory nie tylko istnieją, ale nawet już można wskazać ich lokalizację. Badacze ogłosili swoje informacje w serwisie ABCnews i wezwali do stworzenia francusko-egipskiego zespołu który potwierdziłby te rewelacje. Środowisko egiptologiczne reaguje bardzo ostrożnie; z dużą rezerwą o doniesieniu wypowiedział się Jean-Piere Corteggaini z Francuskiego Instytutu Archeologii Orientalnej (IFAO), podobnie Zahi Hawass, dyrektor Egipskiej Służby Starożytności na terenie Gizy. [ 26.04 ]
Zagadkowa budowla kamienna została odkryta w pobliżu piramidy Dżosera w Sakkara. Szkocka ekspedycja odnalazła pozostałości kamiennej budowli, która jest być może starsza od grobowca Dżesera uznawanego za najstarszą budowlę kamienną w Egipcie. Pomiary geofizyczne wykazały istnienie dużej struktury tuż pod powierzchnią piasku; część konstrukcji na planie prostokąta była widoczna już na fotografii lotniczej z 1920 roku. Obecnie wykazano, że piasek kryje resztę muru. Ian Mathieson, szef projektu badań ocenia, że cała konstrukcja ma długość ok. 600 i szerokość 400 metrów. Wewnątrz obwarowań archeolodzy nie natknęli się jednak na żadną budowlę. Brak konstrukcji obalił teorię, że jest to niedokończona piramida wcześniejszego władcy. Zabytki znalezione w wykopie sondażowym pozwoliły datować odkrytą konstrukcję na ok. 2900 r.p.n.e. Mury o grubości 15 metrów u podstawy licowane są z zewnątrz i wewnątrz dużymi ciosami wapiennymi. Kamień pochodzi z lokalnych kamieniołomów. Wnętrze muru wypełnione jest piaskiem i gruzem kamiennym. Oględziny odsłoniętej części muru pozwoliły archeologom na stwierdzenie, że konstrukcja stanowiła źródło budulca dla budowniczych piramidy Dżesera. [ 12.04 ]
Pierwszą pełną dokumentację wszystkich stanowisk Egiptu zamierza przeprowadzić egipska Służba Starożytności wraz ze specjalistami z Finlandii; W ramach AGIS (Archaeological Geographical Information System) zostaną przeprowadzone badania wszystkich stanowisk oraz sporządzona dokumentacja począwszy od umiejscowienia stanowiska na mapie po zdjęcia i opisy poszczególnych zabytków. Wspólnie z projektem AGIS będzie realizowany projekt EAIS (Egyptian Antiquities Information System); publikacja dokładnej dokumentacji kartograficznej, wskazywanie obszarów wymagających szczególnej ochrony oraz planowanie i kontrolowanie przebiegu badań. Realizację projektu zaplanowano na 30 lat, a na jego przebiegiem czuwać będzie m.in. UNESCO [ 30.03 The Egyptian State Information Service ].
|
