MUZEUM GAYER-ANDERSONA

gayer anderson 1

Dziedziniec Muzeum Gayer-Andersona. Zdj. MK

Mieszczące się w średniowiecznej części Kairu muzeum wzięło swoją nazwę od Majora R.G. Gayer-Andersona Pashy, brytyjskiego oficera pełniącego na początku XX wieku służbę w egipskiej armii.

Budynek wzniósł jako dom prywatny jeszcze w epoce mameluckiej Hagg Mohamed Salem Galmam el- Gazzar. Dziś obiekt uchodzi za jeden z najznamienitszych przykładów kairskiej architektury mieszkalnej XVII wieku. Dom przylegający do jednej ze ścian meczetu ibn Tuluna, dzieli się na dwie części. Większy, usytuowany na wschodzie zwany jest Domem Kretenki, od jego właścicielki, bogatej Greczynki. Druga, zachodnia część znana jest jako Dom Amna bint Salima, który był ostatnim właścicielem budynku. Dwie części rezydencji połączył balkon zlokalizowany na trzecim piętrze.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Wewnętrzny taras domu. Zdj. MK

W domu wyróżniono dwie strefy, Haramlik, dostępną wyłącznie właścicielowi oraz członkom rodziny, oraz Salamik, przeznaczoną dla gości.

Obecny wygląd wnętrza rezydencji jest odbiciem kolekcjonerskiej pasji Gayer-Andersona, który zamieszkiwał dom w latach 1935 -1942. Na ten okres przypadł również czas kompleksowej renowacji budynku, nowy właściciel doglądał wymiany instalacji elektrycznej i wodno-kanalizacyjnej, odnowy fontann, chodników i innych części wnętrza domu. Zamiłowany w sztuce arabskiej i kulturze orientu Brytyjczyk wypełnił rezydencję meblami, szklani naczyniami, dywanami, tkaninami i posągami sprowadzonymi z różnych rejonów Egiptu, a także między innymi z Turcji, Persji, Syrii. Nad Nilem, niedaleko domu cumowała łódź zbudowana specjalnie na zlecenie majora, służąca do zwożenia antyków z całego Egiptu. W 1942 roku problemy zdrowotne zmusiły Gayer-Andersona do opuszczenia kraju. Dom przekazany został rządowi egipskiemu, który przekształcił budynek wraz z całą zawartością na muzeum, a Brytyjczykowi w zamian za ten dar król Faruk ofiarował tytuł Pashy.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Kopia popiersia Nefretete. Jeden z elementów wystroju tzw. pokoju egipskiego. Zdj. MK

Dziś zwiedzający mogą podziwiać świetnie zachowany obiekt doskonale prezentujący XVII-wieczny styl architektury mieszkalnej w Kairze. W środku na gości czekają między innymi pokój perski, bizantyjski, damasceński, inspirowany starożytnym Egiptem czy też pokój Muhammada Alego, których nazwa odzwierciedla wystrój wnętrza.

 

 

24187898_DEX0Qf6C5LzrhbT4WlfQOZN25e3Gi94YVasCK2wLJn4

Kadr z filmu o agencie 007. Źródło: https://foursquare.com/filmsq/list/the-spy-who-loved-me-1977

Niezwykły charakter pomieszczeń Bayt al -Kritliyya (Domów Kreteńczyków) wykorzystali twórcy jednej z kinowych wersji opowiadającej o przygodach słynnego Agenta Jej Królewskiej Mości. W filmie „Szpieg, który mnie kochał” można podziwiać ujęcia z udziałem Rogera Moore’a jako Jamesa Bonda, które nakręcone zostały między innymi w hallu oraz na tarasie muzeum.

gayeranderson1

Widok z najwyższego tarasu ze zdobioną maszrabijją na meczet ibn Tuluna. Źródło: http://www.touregypt.net/featurestories/gayeranderson.htm

gayer anderson 18

Bogato dekorowane łoże w jednej z sypialń domu. Zdj. MK

Z domem łączy się także szereg legend, które zebrał i opublikował Gayer Anderson w książce „Legendy Domu Kretenki”. Według jednej z nich studnia mieszcząca się na dziedzińcu ma magiczne właściwości, jeśli osoba spojrzy na wodę, to zamiast swojego odbicia ujrzy twarz swojej ukochanej lub ukochanego.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zegar słoneczny. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Lampa wisząca nad wejściem na dziedziniec domu. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Jeden z elementów dekoracyjnych wnętrza domu. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Alabastrowy stolik. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Alabastrowy stolik dekorowany na obrzeżach tekstami z Koranu. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dekorowana skrzynia, element wyposażenia domu. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Balkon wewnątrz muzeum. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Figurka Bastet zdobiąca pokój egipski. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pokój egipski. Zdj. MK

ibn-Tulun mosque 23

Muzeum Gayer-Andersona przylegające do meczetu ibn Tuluna. Zdj. MK

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Widok z tarasu muzeum na wejście do meczetu ibn Tuluna. Zdj. MK

MK