|
| << strona główna SERWISU | << lista galerii | << galeria 15 Egipskie amulety Amulety służyły starożytnym Egipcjanom za życia jak i po śmierci. Zmarłych często opatrywano całym "arsenałem" takich drobnych przedmiotów o znaczeniu religijnym i magicznym; miały pomóc w drodze przez zaświaty, zabezpieczając wszystkie aspekty życia pozagrobowego, chroniąc przed potencjalnymi niebezpieczeństwami. Nazywali te przedmioty "meket", "nehet" lub "sa" - wszystkie te terminy znaczą w przybliżeniu: "ochrona". W "Księdze Umarłych" zachowały się liczne formuły, których recytacja nadawała amuletom magiczną moc. Szczególnie ostatnie rozdziały "Księgi Umarłych" poświęcone są takim właśnie talizmanom. Ich symboliczność była niejednokrotnie bardzo skomplikowana i stanowi do dzisiaj w wielu przypadkach przedmiot sporu egiptologów zarówno w warstwie znaczenia jak i istoty przedstawienia. Znaczenie miał materiał - czasami "przydzielony" konkretnemu typowi amuletu oraz jego kolor. Prawdziwy rozkwit przeżyły amulety w Epoce Późnej. Amulety wykonywano zarówno z "egipskiego fajansu" jak i półszlachetnych kamieni, szkła a nawet drewna. Masowo wykonywane - bywają bardzo niestaranne - ale wśród amuletów znajdujemy także prawdziwe arcydzieła drobnej plastyki. Galeria egipskich amuletów do obejrzenia której zapraszamy nie jest wyczerpującym katalogiem typów tych obiektów; trudno także spierać się, czy ten wybór jest akurat prezentacją amuletów "najpopularniejszych", chociaż istotnie staraliśmy się pokazać te względnie najczęściej spotykane. Nie jest to także w żadnym razie prezentacja naukowa - idzie raczej o ukazanie bogactwa form tych drobnych egipskich zabytków z pogranicza wierzeń religijnych i magii, świadomie pomijające dogłębne objaśnienie ich zawiłej symboliki. Najważniejsze formy amuletów to postacie bogów [klikaj w miniatury aby uzyskać powiększenie]: 1 [kolejno od lewej: (1)Amon, (2)Anubis, (3)Bastet, (4)Chnum, (5)Chonsu, (6)Hathor, (7)Harpokrates, (8)Horus, (9)Izyda, (10)Mut, (11)Neftyda, (12)Neit, (13)Ptah, (14)Sachmet, (15)Sebek, (16)Szu, (17)Tot, (18)Tauret, (19)Min, (20)triada:Izyda-Horus-Neftyda, (21)Pataikos] ...figurki zwierząt: 1 [kolejno od lewej: (1)kobra, (2)kot, (3)świnia, (4)zając, (5)baran, (6)żaba, (7)ibis, (8)sokół, (9)ryba, (10)pawian, (11)lew, (12)byk Apis, (13)mucha, (14)skarabeusz, (15)pies] ...amulety symboliczne: 1 [kolejno od lewej: (1)skarabeusz sercowy-umieszczany na bandażach na piersi mumii oraz sylwetki czterech bóstw opiekuńczych-Imsety, Hapi, Duamutef, Kebehsenuef, (2)amulet pieczętny w formie piramidki lub mastaby, (3)tzw.filar dżed-symbol związany z Ozyrysem, (4)Tit, tyet-amulet związany z kultem Izydy, (5)"dwa palce"-doskonałość, precyzja, Ozyrys, (6)kolumna Uadż-regeneracja, odrodzenie, (7) i (8)królewskie korony Górnego i Dolnego Egiptu, (9)miniatura tzw. urny kanopskiej w której przechowywano wnętrzności usunięte w czasie balsamowania, (10)podwójna "dusza" Ba, (11)tabliczka, (12)pióra z korony Amona, (13)Peszkef-narzędzie używane w rytuale "otwarcia ust", (14)Anch-symbol życia, (15)trudny w interpretacji symbol nazywany Sma-przez Petrie'go identyfikowany z tchawicą i płucami, (16)ib-serce, (17)podpórka pod głowę Ures, (18)kartusz symbolizujący imię królewskie, (19)Menat-zawieszka używana przy pektorałach, symbolizująca "równowagę", (20)Rud-schody, wznoszenie się ku niebu, (21)Nefer-"piękno", także wewnętrzna harmonia, (22)Udżat-oko Horusa, (23)"zwielokrotnione" oko Udżat mające tym samym wiekszą moc magiczną, (24)amulety ochraniające poszczególne części ciała człowieka: ręka, dłoń, (25)noga, (26)ucho-także oznaczające wysłuchaną modlitwę do bóstwa, (27)kaczka-"pożywienie zmarłego", (28)udziec-"pożywienie zmarłego", (29)spętany byk, (30)taca ofiarna] Interesującą grupę stanowi zespół amuletów, przedmiotów magicznych z początków formowania się cywilizacji egipskiej, czasów predynastycznych; były to przykładowo uproszczone wyobrażenia zwierząt (hipopotam, głowa byka, sokół). Funkcję pomostu pomiędzy przedmiotem o znaczeniu ozdobnym a amuletem właściwym miały na przykład muszelki kauri. 1
Na fotografiach amulety z kolekcji Petrie Museum, Artemission, Medusa oraz zbiory prywatne.
|
e-mail redakcyjny
Wortal znajduje się na serwerze K.K.I.