egiptologia.prv.pl  banner 100x46 
  homepagelinkowniaPortal serwisu napisz do mnie 

Krakowska egiptologia / Egyptology in Cracow

Piotr BieńkowskiOn 9th June 1897 Piotr Bienkowski then a young Privatdozent, was appointed to the Chair of Classical Archaeology that was being founded especially for him in the Jagiellonian University of Cracow. In the October of the same year he commenced his work as head of the research unit and academic tutor to the students interested in this new field of study. The graduates he educated in this, the first Chair of Classical (later Mediterranean) Archaeology in Poland (albeit at the time the country was not an independent state, but divided up into three partitional zones occupied by the neighbouring powers), would in future hold appointments to chairs of archaeology in other universities, thereby continuing and developing the work Bieńkowski initiated in Cracow.
The first Polish Egyptologist, Tadeusz Samuel Smoleński (died 1909), carried numerous excavations within Austro-Hungarian expedition. At present relics excavated during this exhibition can be found in museums of Vienna, Budapest and Cracow. Piotr Bieńkowski and Karol Hadaczek participated in excavation works, e.g. in Gizeh, together with Herman Junker, in Turah and el-Kubania.
The Cracow's collections of Egyptian antiquities are presented now in three institutions: the Jagiellonian University (a few artifacts only), the Archaeological Museum, and the Gallery of Ancient Art - a part of the Czartoryski Museum.

Stela Ipui i jego syna Amon-Nachta; Deir el-Medina, XX dyn.
Stela of Ipui and his son Amon-Nakht; Deir el-Medina, Dyn.XX.
Uniwersytet Jagielloński; fot.© Jakub Śliwa.



Gabinet Archeologiczny UJ ok.1877; Autor rysunku (zamieszczonego w Tygodniku Ilustrowanym) - Juliusz Kossak, sportretował się jako zwiedzający, po prawej stronie. W głębi sarkofag z mumią kapłana Pa-Meri.

The Archaeological Cabinet at the Jagiellonian University, about 1877; deep inside - the coffin of Pa-Mery.

Dnia 9 czerwca 1897 r. Piotr Bieńkowski, młody wówczas docent prywatny, powołany został na specjalnie dla niego utworzoną katedrę archeologii klasycznej w Uniwersytecie Jagiellońskim. Poczynając od października 1897 r. rozpoczął działalność jako kierownik zakładu naukowego i nauczyciel młodzieży akademickiej zainteresowanej nowym przedmiotem studiów. W pierwszej na ziemiach polskich katedrze archeologii klasycznej (zwanej w wiele lat później archeologią śródziemnomorską) wykształcił uczniów, którzy w przyszłości objęli katedry w innych ośrodkach uniwersyteckich i kontynuowali jego dzieło w Krakowie.
Por.: Archeologia Śródziemnomorska w Uniwersytecie Jagiellońskim 1897-1997, Materiały sympozjum naukowego, pod red. J.Śliwy, Kraków 1998;

Maria Ludwika BernhardNastępcami Piotra Bieńkowskiego na katedrze byli m.in. Stanisław Jan Gąsiorowski (1897-1962) oraz Maria Ludwika Bernhard (1908-1998).
Pierwszy polski egiptolog, Tadeusz Samuel Smoleński, uczeń Gastona Maspero, kierował kilkoma ekspedycjami Austro-Węgierskimi. Obecnie zabytki znalezione podczas tych wykopalisk znajdują się w muzeach Wiednia, Budapesztu i Krakowa. Piotr Bieńkowski i Karol Hadaczek uczestniczyli następnie w ekspedycjach kierowanych przez Hermana Junkera, m.in. w Gizie.
Krakowskie zbiory starożytności egipskich znajdują się obecnie w trzech instytucjach: Zakładzie Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu Instytutu Archeologii UJ (nie ma stałej ekspozycji), Muzeum Archeologicznym (stała wystawa Bogowie starożytnego Egiptu) oraz Galerii Sztuki Starożytnej Muzeum Książąt Czartoryskich.
W Zakładzie Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu w Instytucie Archeologii UJ pracują m.in. prof.dr hab. Joachim Śliwa (kierownik Zakładu) oraz dr hab.Krzysztof M.Ciałowicz.



Instytut Archeologii UJ
ul.Gołębia 11

Muzeum Archeologiczne PAU
ul.Poselska 3

Muzeum ks.Czartoryskich
ul.Św.Jana 19

 Podstawowa bibliografia - opracowania (Basic references);

- Archeologia Śródziemnomorska w Uniwersytecie Jagiellońskim 1897-1997, Materiały sympozjum naukowego, pod red. J.Śliwy, Kraków 1998;
- ANDRZEJEWSKI, Tadeusz, Księga Umarłych pisarza Neferhotep. Papirus egipski z Muzeum Czartoryskich w Krakowie, Kraków 1951;
- BERNHARD, Maria Ludwika, Krakowskie zbiory starożytności, Rozprawy i Sprawozdania Muzeum Narodowego w Krakowie, X, 1970, s.7-19;
- Centenary of Mediterranean Archaeology 1897-1997; International Symposium, Cracow, October 1997, Materials Edited by Joachim Śliwa, Cracow 1999; [studia wydane w rocznicę powołania przez Piotra Bieńkowskiego Katedry Archeologii Klasycznej w UJ]
- CERNY, Jaroslav, The stela of Merer in Cracow, JEA 47/1961, s.5-9;
- GAŁCZYŃSKA, Cecylia Zofia, Historia zbioru zabytków archeologicznych w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, "Meander" XIX, z.10, 1964;
- GĄSIOROWSKI, Stanisław Jan, Badania polskie nad sztuką starożytną. Realcje podróżników-kolekcjonerstwo-badania naukowe, P.A.U.; Historia Nauki Polskiej w Monografiach (XXI) Kraków 1948; [mikroskopijna monografia, egiptologia potraktowana powierzchownie]
- LUFT, Ulrich, Das Totenbuch des Ptahmose. Papyrus Kraków, ZÄS 104, 1977, s.46-75;
- MOCZULSKA, Krystyna, ŚLIWA, Joachim, Identyfikacja zabytków egipskich ze zbiorów Czartoryskich z wykazami zakupów z lat 1884 i 1885, Zeszyty Naukowe UJ, CCLXXXII, Prace Archeologiczne, z.14, 1972, s.85-104;
- PILECKI, Janusz, Działalność naukowo-badawcza Tadeusza Smoleńskiego w dziedzinie archeologii egipskiej, "Archeologia" X, 1958(1960), s.219-238;
- PILECKI, Janusz, Studium o życiu i działalności naukowej pierwszego polskiego egiptologa, [maszynopis w Archiwum Krakowskiego Oddziału PAN (PAU) - z powodu nieuwzględnienia nieznanych Pileckiemu Dzienników T.Smoleńskiego praca miejscami nieaktualna]
- POMORSKA, Irena, Uszebti w zbiorach UJ w Krakowie i Muzeum Narodowego (Zbiory Czartoryskich) w Krakowie, Rocznik MNK w Warszawie XI, 1967, s.19-51;
- SCHLÖGL, Hermann A., Corpus der Ägyptischen Totenfiguren der Öffentlichen Sammlungen Krakaus, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000
- STACHOWSKA, Krystyna, Wkład Akademii Umiejętności w początki badań wykopaliskowych w Egipcie w latach 1906-1914, "Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie", XVIII (1972);
- STACHOWSKA, Krystyna, Zu den Anfangen des Interesses an Ägypten in Polen. Tadeusz Smolenski (1884-1909) und seine Nachfolger, Zur Geschichte der klassischen Altertumswissenschaft, Jena-Budapest-Kraków 1990, s.105-143;
- SZYMAŃSKA, Hanna, Agent Władysława Czartoryskiego w Egipcie, "Meander" XXV, z.11-12, 1970; [o Stefanie Marusieńskim]
- SZYMAŃSKA, Hanna, Gromadzenie zabytków egipskich dla zbiorów krakowskich, Zeszyty Naukowe UJ, CCLXXXII, Prace Archeologiczne, z.14, 1972, s.105-114;
- ŚLIWA, Joachim, An unknown Old Kingdom Statuette from Gizeh in the Archeological Museum of Cracow, MDTK 37/1981;
- ŚLIWA, Joachim, Archeologiczna pasja Jarosława Sagana (1903-1979), "Meander", 51/96, s.309-315;
- ŚLIWA, Joachim, Dzieje kolekcji zabytków starożytnych w Uniwersytecie Jagiellońskim, "Eos", 79/1991, s.251-264;
- ŚLIWA, Joachim, Egipskie figurki brązowe w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Krakowie, Materiały Archeologiczne XII/1971;
- ŚLIWA, Joachim, Egyptian and Nubian pottery in the Cracow collections, Zeszyty Naukowe UJ, DCXXIX, Prace Archeologiczne, z.32, 1982;
- ŚLIWA, Joachim, Egyptian scarabs and magical gems from the collection of Constantine Schmidt-Ciążyński, Zeszyty Naukowe UJ, CMXVII, Prace Archeologiczne, z.45, 1989;
- ŚLIWA, Joachim, Egyptian scarabs, scaraboids and plaques from the Cracow collections, Zeszyty Naukowe UJ, DCCLXI, Prace Archeologiczne, z.38, 1985;
- ŚLIWA, Joachim, Mikołaj Wisłocki. Zapomniany podróżnik i kolekcjoner, "Meander", 9-10/93, s.471-481;
- ŚLIWA, Joachim, Posążek egipski z Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, "Meander", XXVIII 1973, s.418-421;
- ŚLIWA, Joachim, Pottery from Turah in the collection of the Archeological Museum in Cracow, Prace Archeologiczne 29, Studia z Archeologii Śródziemnomorskiej 5, Kraków 1980;
- ŚLIWA, Joachim, Skarabeusze egipskie z kolekcji Feliksa Mangghi Jasieńskiego, "Nunc de Suebis Dicendum Est"; Studia archaeologica et historica Georgii Kolendo ab amici et discipuli dicata, Warszawa 1995;
- ŚLIWA, Joachim, Zainteresowania "egiptologiczne" Ambrożego Grabowskiego (1728-1868), "Filomata", nr 439-440/96, s.456-460;
- Zabytki archeologiczne Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Katalog, Warszawa-Kraków 1976; [we Wstępie o dziejach kolekcji]

For more details - see History of Polish Egyptology, Biographical Notes and Egypt in Polish Museums


Puiblications of Uniwersytet Jagielloński*Prace Archeologiczne
"Studies in Ancient Art and Civilization" (SAAC)


University Publications (Bookshop) - order to: ksakadem@adm.uj.edu.pl
Catalogue: http://www.ch.uj.edu.pl/ksiegarnia.html

Portal serwisu
Home Page | Suggested Reading (in Polish) | History of Polish Egyptology | Egypt in Polish Museums | Biographical Notes | My Collection | Related Links | Top of Page

© Leszek Zinkow