Tytus Liwiusz Burattini (1617-1682)     Jednym z pierwszych badaczy starożytnego Egiptu, jednocześnie niezwykle barwną i ciekawą postacią XVII wieku był Tytus Liwiusz Burattini (Tytus Boratyni). Urodzony we Włoszech, już od młodości przebywał stale w Polsce, uważał się za Polaka, a w roku 1658 uzyskał polski tytuł szlachecki. Był niezwykle wszechstronnym człowiekiem; zajmował się matematyką, fizyką, astronomią, geodezją, ekonomią, projektował nawet "machiny latające". Jednak jedną z największych jego pasji był starożytny Egipt. W latach 1637-41 przebywał w Egipcie; z jego korespondencji wynika, że na 150 lat przed Dominique Vivant Denonem dokonał mniej więcej... tego samego co jeden z twórców egiptologii! Sporządził bowiem metodą triangulacyjną mapę tego kraju (był znakomitym kartografem), prowadził "wykopaliska" w Gizie i Memfis, dokonał pomiarów wielu piramid i monumentów, kopiował zabytki, próbował je klasyfikować. Niestety, efekty prac Burattiniego zachowały się tylko pośrednio; jego rysunki ilustrują dzieło Johna Greaviusa (Greavesa) Pyramidographia (1646), wiemy, że ze szkiców Burattiniego korzystał Athanasius Kircher oraz Stephano della Bella ilustrując opis wyprawy do Egiptu Pietro della Valle. Podobno cały dorobek oraz, prawdopodobnie, egiptologiczna kolekcja, przepadły podczas jednej z podróży. Po śmierci Burattiniego pamięć o jego jego niezwykłej pasji niemal natychmiast zaginęła. Jest jednak wysoce wątpliwe, czy można było w XVII wieku stworzyć egiptologię. Być może nauka europejska nie była jeszcze na to przygotowana. Pozostaje jednak zagadką, dlaczego Tytus Liwiusz Burattini niemal nieznany jest historykom egiptologii. Czy to ignorancja, czy niechęć wielkich centrów naukowych do zauważania innych niż własne, osiągnięć...?

Tito Livio Burattini (1617-1682)     One of the first scientists dealing with ancient Egypt, at the same time being an unusual and interesting personalities of the 17th century was Titus Livius Burattini. Born in Italy, resided permanently in Poland since his youth, considered himself to be a Pole and in 1658 received a Polish nobleman title. He was an extremely versatile person, interested in mathematics, physics, astronomy, geodesy, economics, he also designed "flying machines". However, one of his greatest passions was ancient Egypt.In 1637-41 he stayed in Egypt; reading his correspondence we may learn that 150 years before Dominique Vivant Denon he managed to achieve more or less the same as one of the founding fathers of Egyptology! Namely, he prepared a triangulation map of this country (he was an excellent cartographer), conducted "excavations" in Gizeh and Memphis, made measurements of many pyramids and obelisks, copied monuments and tried to classify them. Unfortunately, the results of Burattini's works have been preserved only indirectly; his drawings illustrate the work of John Greavius (Greaves) Pyramidographia (1646), we also know that Athanasius Kircher and Stephano della Bella used Burattini's sketches illustrating the description of Pietro della Valle's expedition to Egypt. Seemingly all his output and probably Egyptological collection were lost during one of his journeys.After Burattini's death, the memory of his unusual passion was lost almost immediately. However, it is much doubtful whether it was possible to establish Egyptology as early as in the 17th century. Perhaps European science was not prepared for it yet. Though it is still a mystery why Titus Livius Burattini remains almost unknown to historians of Egyptology. Is it ignorance, or just big scientific centres' unwillingness to notice achievements different from their own...?

        
The Great Pyramid by Kircher, from Burattini's measurements (left) and engraving from Pyramidographia (right)

Return to Home Page

Autor © Leszek Zinkow | e-mail